سيد عبد الحسين طيب
كلم الطيب 100
كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )
دوم - آنكه زائد بر ذات است ولى مستند پيدايش آن خود ذات مىباشد مثل روشنى خورشيد كه زائد بر ذات اوست لكن از خود او مىباشد . سوم - آنكه عين ذات اوست و در اتّصاف آن محتاج به غير خود نيست چون نفس روشنى كه عين روشنى است و جز روشنى چيزى نيست و در روشن بودن محتاج به چيز ديگرى هم نميباشد . و مراد از عين ذات بودن وجود و صفات واجب الوجود همين معناى سوم است و غرض از نفى معانى و صفات زائد صفاتى از قبيل قسم اول و دوم مىباشد . هفتم از صفات سلبيه نفى احتياج است : يعنى خداوند غنى بالذات و بىنياز از غير خود است و دليل بر اين مطلب ( چنانچه اشاره شد ) اين ستكه احتياج نقص و از لوازم امكان است و واجب الوجود تام فوق التمام و كامل فوق الكمال مىباشد و نقص و عيب در ذات مقدسش راه ندارد . و هر چند متكلمين اين صفت را از صفات سلبيه شمردهاند ولى به گمان حقير نفى احتياج لازمه غنى ( يعنى دارائى و واجد بودن ) است و غنى از صفات ثبوتيه ذاتيه است و معناى آن اين ستكه ذات واجب الوجود داراى جميع كمالات از علم و قدرت و حيوة و امثال اينهاست بلكه برگشت جميع صفات ثبوتيّه ذاتيه به اين صفت مىباشد و از لوازم آن نفى احتياج و عيب و نقص مىباشد ، زيرا غنى بالذات محال است نقص و احتياج داشته باشد و لازمه نفى احتياج نفى ساير صفات سلبيّه است ( چنانچه در توضيح صفات سلبيه گذشت ) . بنابراين اثبات صفت غنى براى اثبات جميع صفات كماليّه و جماليه و جلاليّه كافى مىباشد و سزاوار است كه اين صفت در صدر صفات ثبوتيه ذكر شود .